Eski Mısır'da, işini sevn her marangoz, kenarlarının uzunluğu 3:4:5 olan her
üçgenin bir dik üçgen olduğunu biliyordu.
Daha sonraları biz de; "Eşek davası" olarak öğretilen Pisagor Teoremi de
aynı şeyi söylüyordu zaten: 3.3 + 4.4 = 5.5
III. yy.'da İskenderiyeli Diyofantus; 3,4 ve 5'in bu özelliği sağlayan tek tamsayı
üçlüsü olmadığını, bu şekilde sonsuz sayıda tamsayı üçlüsü
bulunabileceğini gösterdi. 5.5 + 12.12 = 13.13; 8.8 + 15.15 = 17.17; 7.7 +
24.24 = 25.25 vb. Bu tür tamsayı üçlülerine; "Pisagor
Üçlüleri" , bu şekilde her üç kenarı da tamsayı olan dik
üçgenlere de "Pisagor Üçgenleri" deniyor. Şu halde,
dik kenarlarının uzunluğu tamsayılar x ve y, hipotenüsünün uzunluğu da tamsayı z
olan bir Pisagor Üçgeni; x.x + y.y = z.z bağıntısını sağlar.
Peki acaba, kare alacağımıza küp alsak, x.x.x + y.y.y = z.z.z denklemine tamsayı
çözümler bulabilir miyiz? Ya da herhangi bir tamsayı n için bu sağlar mı? Fermat,
1637'de Diyofantus'un "Arithmetica" adlı kitabının yeni çıkan
Fransızca çevirisini okurken, Pisagor üçgenlerinin anlatıldığı sayfanın
yanındaki boşluğa n>2 için yanıtın "hayır" olduğunu yazdı ve
devam etti: "Bu önermenin harikulade bir kanıtını buldum, ancak bu sayfa
kenarında bunu yazacak yer yok."
Ölümünden sonra, bu kitap Fermat'ın kitaplığında bulundu; ama önermenin kanıtına
rastlanmadı. Bu 300 yıl önceydi. O zamandan beri dünyanın en iyi Matematikçileri
teoremi yeniden kanıtlamaya çalıştılar, ve hala da çalışıyorlar. 300 yılda epey
yol alındı. Bugün n'in 269'dan küçük değerleri için tamsayı çözümü
olmadığı biliniyor. Ama genel bir kanıt bulunamadı.